Hướng dẫn cho dịch giả

Chào mừng đến với Hướng dẫn cho dịch giả! Đây là một bài viết thu thập những mẹo mình dùng trong việc dịch các bài viết từ tiếng Anh sang.

Giới thiệu về wiki (Nên đọc)

SCP Wiki là một trang web viết truyện trên mạng về một Tổ chức bí mật được giao trách nhiệm lưu trữ những vật thể, thực thể và hiện tượng không theo quy luật tự nhiên để bảo vệ trật tự thế giới.

Nội dung của wiki chủ yếu nằm trong Series I, Series II, Series III, Series IV, Ngoại truyệnCanon.

Qua nhiều bản dịch ở trên mạng, mình thấy là những bài được dịch chủ yếu là những bài từ Series I, thời kỳ sơ khai của SCP Wiki. Đó là thời kỳ mà mỗi tài liệu SCP mới chỉ là một tài liệu miêu tả một thứ kỳ lạ, đó cũng là thời kỳ sinh ra những Nhóm Đặc Biệt (Groups of Interest) với những mục đích đơn giản, ví dụ: Chaos Insurgency, một nhóm nổi loạn với mục đích chiếm thế giới; Factory và Wondertainment, những cá nhân tạo ra những dị thể; Global Occult Coalition, một tổ chức muốn trừ khử các dị thể để bảo vệ thế giới; vân vân.

Nhưng đó là thời kỳ đầu của trang web, là nền tảng xây dựng nên SCP wiki mà chúng ta thấy ngày nay. Tất nhiên, một tổ chức lưu trữ những vật thể lạ là khá độc đáo, tuy nhiên, khi wiki có tận mấy nghìn tài liệu khác nhau, sẽ đến lúc mọi thứ sẽ bắt đầu trở nên nhàm chán. Các bạn có biết Series Holders không? Nó cũng xuất phát trong cùng thời gian với SCP wiki, và cũng thu hút nhiều người đọc và tác giả. Tuy nhiên, nó nhanh chóng trở thành một cái format lặp đi lặp lại: Đến một nơi nào đó, gặp ai đó, hỏi gì đó, nghe một thứ khủng khiếp, nhận được một vật gì đó. Mình cũng từng thích The Holders, nhưng chán sau khi đọc khoảng hơn một trăm truyện trong đó. Và ngày nay, The Holders dần dần đi vào quên lãng.

SCP Wiki, không muốn đi theo vết xe đổ của The Holders và một số series khác, đã quyết định nâng cao tiêu chuẩn của trang. Vào tháng Chín, 2009, sự kiện Mass Edit (Tổng Chỉnh sửa) diễn ra, khi toàn bộ wiki bị khóa và các nhân viên đi đọc kỹ từng bài viết để lọc ra những bài viết tệ hoặc nhảm nhí. Kết quả của sự kiện này là không thể chối cãi: SCP Wiki vẫn lớn mạnh hơn bao giờ hết dù đã được thành lập đến tận 10 năm. Những bài viết không còn là những tài liệu đơn giản nữa, mà là những câu chuyện được kể qua một báo cáo khoa học, với những chi tiết trong toàn tài liệu mà dẫn người đọc đến với một cốt truyện đằng sau mỗi SCP. Chúng ta cũng có các ngoại truyện, phân tích những khía cạnh khác nhau của Tổ chức, những thù hằn giữa các thành viên, những vấn đề đạo đức, triết lý, để cho người đọc suy nghĩ.

Cũng xuất hiện thêm nhiều các Nhóm đặc biệt với nguồn gốc và lịch sử phức tạp hơn: Church of the Broken God, một nhà thờ sùng bái máy móc, tin vào một vị chúa máy đã sụp đổ, Mekhane; Đạo Sarkic, một đạo ngược lại, tin vào sức mạnh của da thịt và ghét bỏ máy móc, là kẻ thù của CotBG, tôn sùng một vị chúa xương thịt, Yaldabaoth; Are We Cool Yet, một nhóm họa sĩ hiện đại với mong muốn thể hiện nghệ thuật qua sự bất thường; nhiều nữa.

Chắc bạn đang tự hỏi, mấy thứ lảm nhảm này thì liên quan gì hả Ad? Liên quan lắm chứ. SCP đã tách bỏ khỏi nguồn gốc Creepypasta của nó và trở thành một nhánh đặc biệt của truyện kinh dị, những câu chuyện không chỉ làm chúng ta ghê sợ vì những gì chúng miêu tả, mà còn cho chúng ta một cốt truyện để thưởng thức, một triết lý sống để suy ngẫm, cho chúng ta thấy những thứ trong tâm trí con người mà còn đáng sợ hơn cả ma quỷ giết người rất nhiều.

Thanh niên Việt Nam, theo mình đã quan sát, vẫn còn theo văn hóa Creepypasta truyền thống, gây sợ từ những thứ cổ lỗ như giết người, ma ám, vv. Và một lần nữa, mình thấy là hầu hết các bản dịch SCP tiếng Việt trên mạng đều là từ Series I, thời kỳ mà SCP vẫn đi theo con đường của creepypasta cũ. Mình không hề nói là chúng không hay, nhưng chúng thể hiện một hình ảnh sai lệch về tiêu chuẩn và chất lượng của SCP ngày nay.

Vì vậy, một mong muốn đơn giản của mình là: Hãy chú ý đến những Series mới hơn và các ngoại truyện, để cho người đọc có thể thấy được vẻ đẹp của thể loại truyện này.

Xin hết,

Flawed

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License